Przedawnienie

„(…) instytucja przedawnienia dotyczy jedynie roszczeń majątkowych, czyli prawa do żądania świadczenia. Nie ulegają przedawnieniu żądania ustalenia prawa lub stosunku prawnego, oparte na art. 189 kpc. Nie oznacza to jednak, że mogą być dochodzone bezterminowo, gdyż przesłanką ustalenia musi być interes prawny. W ramach jej badania w procesie dotyczącym odpowiedzialności za czyn niedozwolony Sąd ustala czy nie upłynął termin przedawnienia roszczeń majątkowych” (SA Warszawa I Cywilny wyrok I ACa 208/00 21.06.2000).

„Stosownie do art. 117 § 1 kc z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, przedawnieniu ulegają «roszczenia majątkowe», a więc te, które zmierzają do zaspokojenia powoda. Jeżeli powód nie dochodzi roszczenia w tym właśnie znaczeniu, przedmiotem zaś procesu - jak to ma miejsce w sprawie niniejszej - jest roszczenie procesowe o ustalenie nieważności umowy, czyli ustalenie nieistnienia praw, jakie miałyby z tej umowy wynikać, to w stosunku do takiego żądania pozwu (…) aktualność zarzutu przedawnienia jest logicznym niepodobieństwem” (SN wyrok II CR 288/76 27.08.1976).

„(…) przerwanie biegu przedawnienia nie jest podstawowym celem instytucji postępowania pojednawczego i nie można uznać, aby prawnie dopuszczalne było przerywanie biegu terminu przedawnienia w nieskończoność przy pomocy kolejnych wniosków o zawezwanie do próby ugodowej” (wyrok SA Warszawa I ACa 12/14 6.06.2014).

„W tym kontekście stwierdzić należy, że tylko wówczas można przyjąć dorozumiane oświadczenie woli dłużnika o zrzeczeniu się zarzutu przedawnienia, gdy jego zamiar zrzeczenia się zarzutu przedawnienia wynika w sposób niewątpliwy z towarzyszących temu oświadczeniu okoliczności. Takie okoliczności to np. pertraktacje dłużnika z wierzycielem na temat rozłożenia długu na raty, zawarcie umowy nowacyjnej, zawarcie ugody sądowej lub pozasądowej” (SN wyrok V CK 620/03 21.07.2004).

„Z wywodów tych wynika, że złożenie przez dłużnika oświadczenia, w którym jedynie uznaje roszczenie «za zasadne» co do zasady, nie wyklucza późniejszego podniesienia zarzutu przedawnienia dochodzonego roszczenia. Przyjęcie, że uznanie roszczenia zawiera takie zrzeczenie się korzystania z przedawnienia, możliwe jest jedynie wówczas, gdy z treści lub z okoliczności, w jakich oświadczenie zostało złożone, wynika, że taka jest rzeczywista wola dłużnika” (SN wyrok II CKN 46/97 19.03.1997).

„Zrzeczenie się zarzutu przedawnienia powoduje przekształcenie - z mocy prawa - zobowiązania naturalnego w zaskarżalne roszczenie. Tego skutku materialno-prawnego nie niweczy oświadczenie o cofnięciu uznania, gdyż oświadczenie takie, aczkolwiek ma znaczenie procesowe, nie zmienia stanu materialno-prawnego dotyczącego zasadności roszczeń” (SN wyrok I PRN 32/75 6.11.1975).

„Ponieważ więc zgłoszony dopiero w postępowaniu apelacyjnym zarzut przedawnienia jest zarzutem prawnym a fakty leżące u jego podłoża nie są objęte ograniczeniami zgłaszania nowości w postępowaniu apelacyjnym należy przyjąć, że art. 368 § 1 pkt 4 i art. 381 kpc nie mają do niego nawet odpowiedniego zastosowania. Zarzut przedawnienia roszczenia majątkowego pozwany może więc zgłosić w postępowaniu apelacyjnym” (SN wyrok V CK 38/04 19.08.2004).

„Sąd Okręgowy oddalił powództwo z powołaniem się na przepis art. 442 § 1 kc w stosunku do obu pozwanych, pomimo tego, że skutki upływu przedawnienia, w myśl art. 117 § 2 kc, polegają jedynie na możliwości uchylenia się od zaspokojenia przedawnionego roszczenia. Z możliwości tej skorzystał tylko jeden pozwany - Szpital, podnosząc odpowiedni zarzut. Oddalenie powództwa w stosunku do Skarbu Państwa z powodu upływu przedawnienia z art. 442 § 1 kc nastąpiło z naruszeniem tego przepisu, skoro ten pozwany nie podniósł zarzutu przedawnienia, a więc brak było przesłanek do rozważania dochodzonego przez powódkę roszczenia w płaszczyźnie tej regulacji” (SN wyrok I PKN 746/99 2.08.2000).

  • cywilne/materialne/przedawn.txt
  • ostatnio zmienione: 27.08.2018 19:00
  • (edycja zewnętrzna)